Educatief allerlei

 

 

Educatief allerlei (12)

Dagelijks Scheuren

Afgelopen jaar heb ik elke ochtend bij het ontbijt een blad van de Vogelscheurkalender gelezen. Een uitstekend begin van een bejaardendag. Je doet zo veel feitjes en weetjes over vogels op. Terwijl dat elke dag maar luttele minuten in beslag neemt.
Een van de laatste stukjes ging over “Akkerleven.” Voor veel vogelaars een bron van ergernis, als ze weer langs zo’n kale, verlaten akker gaan.

De vogelkalender van 2016 wees er op dat jaarlijks 230 miljoen euro aan belastinggeld beschikbaar is voor de ‘vergroening’ van de landbouw. Vooral de Europese regelgeving geeft aan de besteding van ons belastinggeld vorm. Zo moeten boeren permanent grasveld in stand houden, minstens 3 verschillende gewassen verbouwen en 5 procent van de landbouwgrond voor ecologische zones inrichten. In toenemende mate hebben boeren er lak aan. Het akker- en weideleven is daar de dupe van.
En onze overheid knijpt een oogje toe. Eigenlijk zouden wij, natuurliefhebbers, dit niet moeten pikken. We willen weer veldleeuweriken en patrijzen zien foerageren tussen kleurrijk akkergroen.


Winterrust

Op koude reageren mensen nogal verschillend. Sommigen worden heel actief. Halen hun schaatsen of de kinderslee tevoorschijn, laten grasland onder water lopen met de hoop op een glas ijsvloertje.
Anderen, zoals ik, verlaten zo weinig mogelijk de warme behuizing. Dat zijn de echte koukleumen. Tijd om een goed boek te lezen. Voor mij was dat ‘De Koekoek’ van Nick Davies. Verschenen in de vogelserie van uitgever Atlas Contact.
Geleend van een Westfriese IVN’er die eerdaags op bezoek komt. Dan moet ik het dus uit hebben: “Moet je lezen! Er staan opmerkelijke feiten in dit boek.” En hij heeft gelijk.
1 procent van de aardse vogelsoorten doet aan broedparasitisme. Onze koekoek is daar slechts 1 van, hoewel wel met een groot verspreidingsgebied over Eurazië. Broedparasieten hebben allerlei trucs ontwikkeld om hun eieren te laten bebroeden en hun kuikens te laten opgroeien.

Onze koekoek gaat niet verder dan zo goed mogelijk nabootsen van de gastouder-eieren (tenminste als dat nodig is om succes te behalen) en het uitrusten van de kuikens met gedrag om als eerste daad na het uitkomen het nest te ruimen.
Broedparasieten die dit gedrag al miljoenen jaren vertonen gaan nog verder in hun bedrog. Zo is niet alleen het ei maar ook het kuiken Staalvink (een wida-soort) niet te onderscheiden van de eieren en kuikens van de Vuurvink. Bij voldoende voer groeien ze gezamenlijk op.

Opmerkelijk is te lezen hoeveel tijd en moeite een koekoeksvrouwtje stopt in het kwijtraken van de pakweg 15 eieren die ze per seizoen legt. Om de dag 1. Dit is al gauw anderhalve maand geschikte gastoudernesten opzoeken. Zelf een nest bouwen en zelf broeden lijkt simpeler.

Hoewel Nick Davies beschrijft een stel Kleine Karekieten. Het mannetje is broeds en zit op de eieren. Het vrouwtje vertrouwt het niet en is begonnen het nest af te breken en ernaast een nieuw nest op te bouwen. Ze trekt bladstroken en spinsels weg tot Nick het mannetje op de nestbodem ziet zitten. Het vrouwtje wil paren en haalt hem uit z’n broedsheid. Uiteindelijk verlegt ook hij z’n aandacht naar het nieuwe nest en legsel. De oude eieren zijn voedsel voor een langskomende wezel of kauw.
 

Wordt vervolgd, Wim Jongejans
 

 

 

 

IVN Geysteren Venray